Sözlük

A VİTAMİNİ


Farklı formları bulunur, özellikle deride pigmentasyon bozuklukları ve akne tedavisinde kullanılır. Soyucu özelliktedir.

AKNE

Sebase bezlerde, sebum (yağ) artışı sonucu gözeneklerin sebumla dolması ile meydana gelen durumdur. Akneler inflamasyonlu (papül, püstül, kist) ve inflamasyonsuz (siyah ve beyaz komedonlar) olmak üzere ikiye ayrılır.

ALERJİ

Bağışıklık sisteminin hassas olması sonucu, normalde kişide bağışık yanıt oluşturmaması gereken maddelere, reaksiyon vermesidir.

ALERJEN

Alerjik reaksiyona sebep olarak, bağışıklık sisteminin bir cevap oluşturmasına neden olan etkene alerjen denir.

ANDROGENETİK ALOPESİ

Kıl kökünün, dihidrotestosterona duyarlı hale gelmesi ile kılın büyüme fazını kısaltan, erkeklerde genellikle genetik yatkınlıkla ortaya çıkan saç dökülmesi sorunudur.

ANAJEN (ANAGEN) EVRE

Saça renk veren melanin pigmentlerinin ve aktif DNA sentezinin olduğu, saçın uzadığı dönemdir.

ANTİOKSİDAN

Hücreleri serbest radikallerin (UV ışınları, sigara, vs.) etkisi ile meydana gelen oksidasyondan koruyan maddelerdir.

ATOPİK DERMATİT (Egzama)

Kaşıntılı, inflamasyonlu, kızarıklık oluşan bir cilt hastalığıdır.

C VİTAMİNİ

Suda çözünebilen, bir çok sebze ve meyvede bulunan güçlü bir antioksidandır. Cilt için özellikle kolajen yapımı ve pigmentasyon bozukluklarının tedavisinde kullanılmaktadır; stabilizasyonu zor bir vitamindir.

ÇİL

Çiller, açık renk ten, kızıl saçlı kişilerde daha sık rastlanan, genellikle yüz ve kollarda görülen, yazın daha belirgin hale gelen küçük kahverengi lekelerdir. Çiller toplum içinde yaygın görülmekle birlikte, sağlık için bir zararları yoktur.

DERMİS

Derinin en üst tabakası olan epidermisin altında yer alan, cilde elastikiyet kazandıran, yağ ve ter bezleri, kan ve lenf damaları, kıl folikülleri, sinir hücreleri ve deri kaslarını içeren bölümüdür.

DERMOKOZMETİK

Farmasötik bilgi birikiminden yararlanarak geliştirilen, etkinlik testleri bulunan, yaşanan cilt sorununun tedavisine yardımcı olacak şekilde geliştirilmiş, hipoalerjenik ürünlerdir.

E VİTAMİNİ

Yağda çözünebilen, bitkisel yağ, fındık, lifli yeşil sebzelerde bulunan, güçlü bir antioksidandır. Cildi UV ışınlarının yaşlandırıcı etkisinden korur.

EPİDERMİS

Derinin en üst katmanıdır, damar bulunmaz, dermisi korur. Kendi içerisinde katmanlara ayrılmıştır, en üst tabaka ölü hücrelerden oluşurken, en alttaki dermise yakın tabakalar canlı hücrelerden meydana gelir. Vücudun farklı yerlerinde, farklı kalınlıklara sahiptir.

EKSFOLİYAN

Cildin üst katmanını soyucu özelliğe sahip etken maddelerdir.

ELASTİN

Bağ dokusunda bulunan, cilde elastikiyet kazandıran, kolajene benzeyen, fibröz mukoproteinlerdir.

FİTALAT

Fitalik asidin ester ya tuzudur, sindirildiğinde böbrek ve karaciğer sorunlara neden olabilmektedir.

FOTOYAŞLANMA

Cildin güneş ya da diğer ultraviyole kaynakların etkisi ile yaşlanmasıdır. Fotoyaşlanma süreci içerisinde ciltte meydana gelen kırışıklıklar, renk bozuklukları ve kanser gelişimine yatkınlık meydana gelebilmektedir.

GLİKASYON

Şekerin (glukoz), protein (kolajen ve elastin) ile reaksiyona girerek, bu yapıların sertleşmesine neden olma sürecine glikasyon denir. Bu süreç cilde elastikiyet ve diri görünümünü kazandıran kolajen ve elastin yapılarını sertleştirir ve cildin erken yaşlanmasına neden olur.

GÖZENEK (POR)

Yağ ve ter bezlerinin cilt yüzeyinde dışarıya ulaştığı açıklıklardır.

GÜNEŞ KORUYUCU FİLTRELER:(ORGANİK VE İNORGANİK)

Güneş koruyucu ürünlerin içerisinde bulunan, UV ışınlarını absorbe eden ya da yansıtan maddelerdir. Bu maddeler organik ya da inorganik (mineral) olabilir, cildi UVA ve UVB ışınlarından korurlar.

MELASMA

Halk arasında “hamilelik maskesi” olarak da bilinen, genel kanının aksine hamilelik dışında, ultraviyole ışınlarına hassasiyet yaratan ilaçların kullanımı, genetik yatkınlık, doğum kontrol ilaçları, güneşe maruz kalma sonucu kadınlarda ve erkeklerde görülebilen lekelerdir. Cildin üst tabakalarından derinlerine kadar lekeler oluşabilir ve genellikle dudak üstü, yanak, burun, alın bölgelerinde rastlanır.

HİPERPİGMENTASYON

Kalıtım, güneşe maruz kalma, ilaçlar, travma gibi sebeplerle pigmentasyon sentezinin artarak cildin doğal renginden daha koyu bir renge sahip olmasıdır.

İNFLAMASYON

Vücut dokularının irritasyon ya da yaralanmalara karşı oluşturduğu yanıttır. En temel bulguları kızarıklık, ateş, şişme, ağrıdır.

KAZAYAĞI

Gözün dış çevresinde, kenarlarından başlayan, çatallanmış kırışıklıklara verilen isim.

KATAJEN

Saç kökünün (kıl folikülü), geçici olan alt kısmının kökten ayrılarak kaybedildiği, saçın uzamasının durduğu dönemdir.

KEPEK

Saç derisinin kaşınması, beyaz –kuru, yağlı –sarı ölü hücrelerin pul pul dökülmesi ile kendini belli eden, bulaşıcı olmayan ve nadiren ciddiyet teşkil eden bir durumdur. Kepek sorununun nedenleri farklı olabilir, cildin kuru olması, seboreik dermatit, saçın yeterince sık yıkanmaması, psoriasis, egzema, kontakt dermatit, malassezia (bir mantar türünün neden olduğu kepeklenme) kepek oluşumuna neden olabilir.

KERATİN

Saç ve tırnakların yapısını oluşturan bir proteindir.

KIRIŞIKLIK

Cilt yüzeyinde oluşan derin çizgiler.

KİST (Sebaköz Kist)

Sebaköz bez tarafından salgılanan yağ ile dolu, iltihaplı kapalı oluşumdur.

KOLAJEN

Dermiste bulunan, cilde dayanıklılık kazandıran, kemik, kıkırdak, tendon ve diğer bağ dokularını oluşturan, fibröz bir proteindir.

KOMEDON (SİYAH & BEYAZ NOKTA)

Sebase bezlerde artan sebum sentezi sonucu, sebum gözeneği doldurması ile oluşan yapıdır. Sebum direkt olarak cilt yüzeyine ulaştığında kapalı komedon ya da beyaz noktalar, sebum hava ile temas ettiğinde, oksitlenerek açık komedon ya da siyah noktalar meydana gelir.

KONTAKT DERMATİT

İrritan maddelerle sık temas etme ya da alerjenlerle temas etme sonucunda meydana gelen dermatittir. Kozmetikte sık meydana gelir.

LAZER TEDAVİSİ

Farklı dalga boylarında çalışan ve bir çok çeşidi bulunan bu tedavi yöntemi, istenmeyen tüylerin giderilmesi, akne, pigmentasyon tedavisi, yara izlerinin giderilmesi gibi bir çok alanda kullanılmaktadır.

LENTİGO

Çillerden daha büyük ve koyu renkli, cildin farklı bölgelerinde görülebilen, yaz aylarında daha belirgin hale gelen; fakat yaz –kış deride görülebilen koyu renkli lekelerdir. Lentigo’nun bir çok çeşidi vardır, doğuştan var olabileceği gibi, ilerleyen yaş ya da güneşe maruz kalma ile de ortaya çıkabilmektedir.

MALASSEZİA

Ergin yaştaki kişilerin saç derisinde herhangi bir cilt problemine sebep olmadan var olan Pityrosporum (bir mantar türü) , bazen kontrolsüz bir şekilde saç foliküllerindeki yağdan beslenerek büyür. Bu olay saç derisinin tahriş olmasına, daha çok saç derisi hücresinin oluşumuna neden olabilir. Fazladan oluşan saç derisi hücreleri ölür ve saç derisindeki yağ ile topaklanarak dökülür. Seboreik dermatite benzer bu durum, malassesiza’dır, giderilmesi için Pityrosporum üzerinde etkili, anti mikrobik içeriğe sahip bir şampuanın kullanılması tavsiye edilir.

MELANİN

Deriyi ultraviyole ışınlarının zararlarından korumak gibi görevlerinin yanı sıra ve ırksal özelliklerin belirlenmesinde önemli bir rolü olan, saç, deri gibi yapılara doğal rengini kazandıran, melanosit hücrelerince sentezlenen pigmenttir.

PAPÜL

Cildin üzerinde küçük, sert pembe şişkinlik olarak görülen ve dokunmaya karşı hassas olup, genellikle iltihapsız ve iltihaplı arasında geçiş olarak görülür.

PÜSTÜL

Papül gibi küçük, kırmızı oluşumlardır, papülden farklı olarak açıkça iltihap oluşur ve cerahat içerir. Esas olarak kırmızıdırlar, ortaları sarımtırak ve beyazdır.

PA+

Güneş koruyucunun UV-A’ya karşı koruma süresini belirtir. PA+ , 2 -4 Saat; PA++ 4-8 saat, PA+++ 8 saatin üzerinde koruma sağlayacağını gösterir.

PARABEN

Ürünlerde mikroorganizmaların gelişimini önlemek ve raf ömrünü arttırmak için eklenen anti-mikrobik bir maddedir. Yapılan araştırmalarda östrojen gibi davranarak hormonal bozukluklar ve kansere neden olabileceği, erkeklerde de kısırlık tehlikesi yarattığı görülmüştür.

PCA

Pirolidon Karboksilik Asit, glutamik asitten sentezlenen, cildin nem kapasitesini doğal olarak arttıran bir maddedir.

PHENOXYETHANOL

Ürünlerin içerisinde mikroorganizmaların gelişimini önlemek ve raf ömrünü arttırmak için eklenen anti-mikrobik bir maddedir. Merkezi sinir sistemini etkilediğini gösteren araştırmalar bulunmaktadır.

ROSACEA

Kılcal damarların genişlemesi ve yüzeye yakın olması sonucu, ciltte özellikle yanak ve burun bölgesinin kızarmış bir görünüm alması ile oluşan deri hastalığıdır.

SEBOREİK DERMATİT

Kırmızı, yağlı saç derisinin, yağlı, sarı görünüme sahip ölü hücrelerle kaplanması ile kendini belli eder. Seboreik dermatit yalnızca kafa derisini etkileyebileceği gibi, kaş, burun, kulak arkası gibi yağ bezlerinin çok bulunduğu bölgelerde de görülebilir.

SEBUM

Sebase(yağ) bezlerinden salgılanan, yağ, keratin ve ölü cit dokusunun karışımından oluşan, ter ile birlikte cilt üzerinde bariyer oluşturarak, cildi kayganlaştıran, su kaybını önleyen, bakteri ve mantarlardan koruyan yapıdır.( Mosby's Medical Dictionary, 8th edition. © 2009, Elsevier)

SERBEST RADİKALLER

Vücutta oksidasyon sürecini arttıran etkenler; UV, sigara vb...

SÜLFATLAR (SLS, SLES, ALS, ALES)

Arındırıcı özellikli kozmetik ürünlerinde köpük elde etmek için kullanılan sülfatlar, ciltte kontakt dermatit ve kalıcı göz hasarlarına neden olabilmektedir.

SPF (GKF)

Güneş Koruma Faktörüdür, güneş koruyucunun UVB ışınlarına karşı cildi ne kadar süre ile koruyacağını ifade eder. Örneğin SPF 15 güneş koruması kullanan birinin cildi, cildine hiç bir şey kullanmadan güneşe çıktığında 10 dakika sonra yanıyorsa, SPF 15 güneş koruması içeren bir krem kullandığında, 15x10=150 dk UVB’ye karşı koruma sağlar.

TELOJEN

Saçın (kılın) dökülme evresidir, saçların %15’i bu evrededir. Vücudun farklı yerlerinde bulunan kılların, anajen, katajen ve telojen evrelerinin süreleri birbirlerinden farklıdır.

ULTRAVİYOLE IŞINLARI

Ultraviyole ışınları gözle görülmeyen radyasyondur. Güneşten dünyaya UVA,UVB, UVC ışınları ulaşmaktadır.

UVA

Uzun dalga boyuna sahip olan UVA, ozon tabakası tarafından absorbe edilemez ve dünyaya ulaşan UV ışınlarının büyük çoğunluğunu UVA oluşturur. UVA ışınları tüm yıl boyunca ve günün her saatinde dünya yüzeyine aynı şiddetle etki eder, bulutlardan ve camdan etkilenmeden geçerek, cildin alt katmanlarına kadar nüfuz eder, kolajen ve elastin hasarına neden olarak “foto-yaşlanma”ya sebep olur ve cilt erken yaşlanır.

UVB

Orta dalga boyuna sahip olan UVB’nin çoğu ozon tabakası tarafından filtre edilmesine rağmen, yüzeye ulaşan UVB ışınları cilt yanıklarına ve cilt lekelerine sebep olmaktadır.

UVC

Kısa dalga boyuna sahip olan UVC ozon tabakası tarafından, dünya yüzeyine ulaşmadan geri yansır. İnsan üzerindeki etkileri ölümcüldür.

PARABEN

Parabens are a class of widely used preservatives in cosmetic and pharmaceutical products. No direct evidence of a causal link between parabens and cancer has been shown.